Stinspoarte en poartepleats

Stinspoarte en poartepleats

De boerderij achter de poort staat op de plaats van de Sjuxma State, eeuwenlang bezit van de familie van Harinxma thoe Sloten, die hier in de vroege 17e eeuw terecht kwam door huwelijk, na het uitsterven van de Sjuxma’s in mannelijke lijn.
De oude stins werd door hen uitgebreid tot een edelmanswoning, waarvan alleen de toegangspoort (stinspoarte) uit 1616 bewaard bleef.

 

In het midden van de 18e eeuw kwam een pleats (boerderij) voor de afgebroken state in de plaats.
Middeleeuws muurwerk van âlde friezen (kloostermoppen) is hierin bewaard gebleven.

 

De Harinxma’s verwierven het meeste land in en om Waaxens, wat aanleiding gaf tot de spottende zegswijze “yn Waaksens wenje hearen, yn Brantgum bearen”.

 

In 1752 kwam in de plaats van de toen afgebroken stins een stjelpvormige pleats.
Hiervan zijn nog 3 kamers over.
De foarein, waarmee de stjelp een kop-rompvorm kreeg, werd in 1855 toegevoegd.
De schuur en het lytshûs werden in 1896 herbouwd met  o.a. materiaal uit Tjessens State, dat toen werd afgebroken.

Boerderij met 16e eeuwse foarein, waarschijnlijk opgericht met steen van een ouder gebouw.
In 1786 werd de schuur gebouwd of vergroot. Na beschadiging door de stormen van de jaren zeventig werd het voorste deel van die schuur afgebroken.

 

Boerderij genaamd Sathe Tjessens, in 1888 verlegd van de linkerkant van de Hillegewei naar de rechterzijde. Niet te verwarren met de afgebroken gelijknamige State die even verderop rechts van de later aangelegde provinciale weg stond.

 

Boerderij Ypma Sathe uit 1768 (zie stichtingssteen in de voorgevel) en gebouwd met in deze streek ongebruikelijke gele baksteen.

Boerderij, vernieuwd aan het einde van de 19e eeuw, die als kerkelijk bezit Tsjerkepleats genoemd werd.